Zapraszamy na nową wystawę czasową w Muzeum Opactwa, której wernisaż odbędzie się 25 października 2025.
Wystawa opowie o niezwykłym świecie średniowiecznych i renesansowych rękopisów, które zachwycały nie tylko treścią, ale także kunsztowną formą. Choć do naszych czasów przetrwała ich niewielka część, bogactwo dekoracji, a zwłaszcza inicjałów, wciąż budzi podziw. Początkowo pierwsza litera zdania czy akapitu, eksponowana nieśmiało jako nieco większa lub wyróżniona kolorem, pełniła przede wszystkim funkcję porządkującą układ strony. Z czasem jednak twórcy ksiąg puścili wodze fantazji: iluminatorzy zaczęli eksperymentować z formą, stopniowo powiększając inicjał i dodając rozmaite elementy dekoracyjne. Poszczególne części składowe pierwszej litery przeobraziły się w swobodnie malowane motywy roślinne, zoomorficzne czy geometryczne.
Wyobraźnia średniowiecznych twórców zdawała się nie mieć granic, a jedynym ograniczeniem były krawędzie karty rękopisu. Inicjały potrafiły z pierwszej litery, a czasem nawet kilku słów, utworzyć niesamowitą dekorację malarską, szczelnie wypełniającą całą kartę. Każda litera w rękach sprawnego artysty mogła zostać podporządkowana imperatywowi ilustracyjnemu. Mimo funkcjonowania ustalonych schematów dekoracji dla poszczególnych typów ksiąg, każdy inicjał nosi w sobie ślad indywidualnego twórcy: jego wyobraźni, sprawnej kreski, fantazji, ale także stylistyki epoki, w której powstał. Nie ma dwóch identycznych inicjałów. Zachowane do dziś rękopisy są tego najwspanialszym świadectwem.
Wystawa podejmie próbę ukazania bogactwa i różnorodności dekoracji rękopiśmiennych na przestrzeni wieków. Prezentowane będą kopie całych kart z oryginalnymi kompozycjami malarskimi, wykonane w skali rzeczywistej. Dzięki temu będzie można nie tylko zobaczyć kontekst, w jakim umieszczony został inicjał, ale także poznać rzeczywisty format dawnych kodeksów oraz docenić kunszt ich twórców.
Kuratorka wystawy: Barbara Bodziony
Prace wykonali rzemieślnicy, uczniowie skupieni wokół pracowni Barbary Bodziony, w której od 18 lat z pasją odtwarzane są techniki iluminatorstwa średniowiecznego.
Uczestnicy wystawy: Ewa Adamczak, Kamil Bachmiński, Joanna Bielska – Krawczyk, Barbara Bodziony, Olga Burzej-Włodarczyk, Marta Chruściel-Piekarz, Ewa Galus, Małgorzata Galus, Dominika Furgał-Gadd, Aleksandra Kowalska, Ewa Kozińska, Anna Kryszczak, Agata Maliszewska, Agnieszka Mądroszkiewicz, Krystyna Misiak, Marta Newelska, Olga Paszkowska, Justyna Pawłowska, Katarzyna Sadownik, Ilona Skowera, Małgorzata Mazur-Sobańska, Marzena Walczak, Anna Wilczyńska, Joanna Żółtek.
Wystawa będzie otwarta do 30.08.2026 roku. Serdecznie zapraszamy!
