Skryptorium – Warsztaty iluminacji

Zarys tematu:

23-29.11.2020

Karta z XII wiecznego rękopisu medycznego

W tym roku tematem przewodnim tynieckiej Fundacji Chronić Dobro jest apteka średniowieczna. Warsztaty iluminatorstwa będą w sposób dosłowny odnosić się do tego fascynującego zagadnienia.  Na pierwszych warsztatach zapoznamy się z niezwykłym rękopisem przechowywanym w British Library pod numerem katalogowym Sloane MS 175. Jest to XII-wieczny opis roślin i zwierząt wraz z ich medycznym zastosowaniem. Rękopis jest przykładem tego,  w jaki sposób średniowiecze pieczołowicie przechowuje medyczną wiedzę starożytnych. Sloane MS 175 to w zasadzie zbiór rozmaitych tekstów, znanych z wcześniejszych dzieł jak: antyczny rękopis z opisem roślin z IV wieku autorstwa tzw. Pseudo- Apuleius’a,  traktat de femininis z VI wieku, oraz medyczny traktat Sextusa Placitusa De medicina ex animalibus.

Rękopis jest bogato ilustrowany w stylu XII-wiecznego malarstwa książkowego i zapisany przez skrybę pismem, które nazywamy protogotykiem.

Naszym zadaniem warsztatowym będzie wykonanie jednej karty wraz z opisem oraz miniaturą konkretnej rośliny.

 

Adresaci:

Zapraszamy osoby, które choć raz były na warsztatach kaligrafii. Część warsztatów będzie stanowiła nauka protogotyku, niemniej czas temu poświęcony będzie mniejszy niż na pracę nad miniaturą.

 

12-18.04.2021

Karta z rękopisu Circa instansMatthaeus’a Platearius’a.

Kolejne warsztaty z naszego cyklu „aptecznego”. Tym razem zajmiemy się rękopisem medycznym Circa instans zwaną także Księgą Prostych Leków (ang. The Book of Simple Medicines Autorem tego dzieła jest Mattheus Platerius lekarz żyjący w XII-wiecznym włoskim Salermo. Na księgę składa się spis roślin według ich nazwy wraz z ich opisem fizycznym jaki i sposobem sporządzania z nich medykamentów. Dzieło cieszyło się ogromną popularnością, co przełożyło się na częste kopiowanie rękopisu.

Na warsztatach wykonamy kopię jednej z kart rękopisu; dodatkowym zadaniem może być też wykonanie współczesnej interpretacji karty z rośliną swojego wyboru, wraz z jej opisem właściwości leczniczych.

 

Adresaci:

Zapraszamy osoby, które mają już doświadczenie w kaligrafii. Doświadczenie w iluminatorstwie nie jest wymaganie.

 

Termin:

23-29.11.2020 – Karta z XII wiecznego rękopisu medycznego

12-18.04.2021 – Karta z rękopisu Circa instansMatthaeus’a Platearius’a.

 

Rozpoczęcie: godz. 10.00,

Zakończenie: godz. 13.30

 

Prowadzący:

Barbara Bodziony

– absolwentka historii sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz francuskiego Wyższego Instytutu Europejskiego Iluminacji i Manuskryptów. Jej zafascynowanie średniowieczem zaczęło się jeszcze w czasie studiów historii sztuki. Jednak to dzięki szkole we Francji odkryła w praktyce techniki, jakimi posługiwali się średniowieczni skrybowie i iluminatorzy.

 

Koszt udziału:

700 zł + opłata za pobyt

Skryptorium – Warsztaty kaligrafii

Zarys tematu:

29-31.01.2021

Tyniecki skryba: minuskuła z Sakramentarza Tynieckiego

W tym roku na warsztatach kaligraficznych proponuję naukę stylów pisma związanych z trzema wspaniałymi tynieckimi rękopisami.  Na pierwszych warsztatach nauczymy się minuskuły, którą spisany został Sakramentarz Tyniecki, jeden z najsławniejszych rękopisów związanych z Opactwem. Sakramentarz powstał w latach 70tych XI wieku i jest księga zawierającą teksty niezbędne do sprawowania liturgii. Liczący 234 pergaminowe karty kodeks zawiera 2 całostronicowe miniatury figuralne (Maiestas Domini i Ukrzyżowanie), 2 całostronicowe inicjały plecionkowe (V oraz D) oraz 38 barwionych purpurą stron zapisanych złotymi i srebrnymi literami.

 

5-7.03.2021

Tyniecki skryba: gotyk z Antyfonarza opat Mścisława

Kolejne warsztaty z cyklu Skryba Tyniecki, w czasie których pochylamy się nad pismem jednego z rękopisów tynieckich. Tym razem  będzie to Antyfonarz wykonany za rządów opata Mścisława przez katedralisa Przybysława przed 1409 r. o czym czytamy w kolofonie. Rękopis zawiera śpiewy de tempore od Adwentu do dwudziestej czwartej niedzieli po Zesłaniu Ducha Świętego. Rękopis spisany został  teksturą gotycka w jednej kolumnie.

 

21-23.05.2021

Tyniecki Skryba: bastarda z dzieła Józefa Flawiusza

Kolejne warsztaty z cyku Skryba Tyniecki. Tym razem pochylimy się nad rękopisem dzieł Józefa Flawiusza: Antiquitates Iudaice libri XX, De bello Iudaico libri VII. Jest to jedyny zachowany w zbiorach polskich iluminowany rękopis dzieł Józefa Flawiusza. Rękopis zawiera 15 inicjałów malarskich, z których siedem to inicjały figuralne (m.in. Adam i Ewa w raju, król Dawid, scena budowy świątyni). Znamy imię skryby, o którym informuje nas kolofon kodeksu. Rękopis przepisał piękną bastardą, w dwóch kolumnach organista tyniecki Maciej w 1466 r. Historycy sztuki  powiązali Mistrza Panny z Jednorożcem, autora wspaniałych iluminacji Mszału nr 2 z katedry wawelskiej z miniaturami znajdującymi się w kodeksie tynieckim. Rękopis  zaś ufundował opat Maciej Skawinka.

 

Adresaci:

Doświadczenie w kaligrafii nie jest konieczne.

 

Termin:

29-31.01.2021 – Tyniecki skryba: minuskuła z Sakramentarza Tynieckiego

5-7.03.2021 – Tyniecki skryba: gotyk z Antyfonarza opat Mścisława

21-23.05.2021 – Tyniecki Skryba: bastarda z dzieła Józefa Flawiusza

 

Rozpoczęcie: godz. 9.30,

Zakończenie: godz. 13.30

 

Prowadzący:

Barbara Bodziony

– absolwentka historii sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz francuskiego Wyższego Instytutu Europejskiego Iluminacji i Manuskryptów. Jej zafascynowanie średniowieczem zaczęło się jeszcze w czasie studiów historii sztuki. Jednak to dzięki szkole we Francji odkryła w praktyce techniki, jakimi posługiwali się średniowieczni skrybowie i iluminatorzy.

  1. Wojciech Wójtowicz OSB

– benedyktyn, kantor, pasjonat chorału i prefekt gości. Ukończył teologię w Kolegium Ojców Dominikanów w Krakowie. W tynieckim klasztorze od 2004 roku.

 

Koszt udziału:

300 zł + opłata za pobyt

Skryptorium – Warsztaty iluminacji

Zarys tematu:

Królewska purpura – karta z purpurowego kodeksu

W 768 roku królem Franków zostaje Karol, początkowo dzieląc się władzą nad terytorium frankijskim odziedziczonym po ojcu Pepinie Krótkim ze swoim bratem Karlomanem. Po jego śmierci w 771 roku Karol Wielki zostaje jedynym władcą na cztery dziesięciolecia. Nie ma wątpliwości, że starszy syn Pepina okazał się, jak byśmy dziś powiedzieli, politykiem genialnym, o jasno sprecyzowanej, odważnej wizji, którą konsekwentnie całe życie realizował. Ambitny władca, nie tylko stopniowo, uparcie i z sukcesem powiększał teren swojego państwa, ale także marzył o odnowieniu cesarstwa rzymskiego, ze sobą w roli cesarza rządzącego nad nowym potężnym „cesarstwem chrześcijańskim”. Idea renovatio imperii zainicjowała odnowę na wielu polach, a fundamentem i siłą napędową tej odnowy był Kościół. Był to czas rozkwitu kultury, który nazywamy w historii sztuki renesansem karolińskim. Powstają wtedy w skryptoriach karolińskich wspaniałe luksusowe kodeksy o bogatej dekoracji i oprawie. Iluminuje się też i pisze na pergaminie farbowanym na kolor purpury. Było to nawiązanie do cennych antycznych rękopisów, które pisane były złotem lub srebrem na pergaminie barwionym jednym z najdroższych barwników, jakie znał świat starożytny: purpurą ze ślimaków morskich. Do takiego przepychu, bogactwa i prestiżu aspirował Karol Wielki w swoich działaniach i wizjach.

Zachowane purpurowe rękopisy z czasów Karola Wielkiego i jego następców są wspaniałym świadectwem wysokiego kunsztu iluminatorów tamtego czasu.

Na warsztatach wykonamy kompozycję ornamentalną lub zoomorficzną na purpurowej karcie.

Termin:

12-18.08.2020

 

Rozpoczęcie: godz. 9.00,

Zakończenie: godz. 17.00

 

Prowadzący:

Barbara Bodziony

– absolwentka historii sztuki Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz francuskiego Wyższego Instytutu Europejskiego Iluminacji i Manuskryptów. Jej zafascynowanie średniowieczem zaczęło się jeszcze w czasie studiów historii sztuki. Jednak to dzięki szkole we Francji odkryła w praktyce techniki, jakimi posługiwali się średniowieczni skrybowie i iluminatorzy.

 

Koszt udziału:

700 zł + opłata za pobyt

Rekolekcje o Duchu Świętym

Zarys tematu:

Duch Święty pozostaje najmniej znaną Osobą Trójcy Świętej. Pomimo rozwoju ruchów charyzmatycznych jest duża potrzeba refleksji nad Jego istotą, darami i działaniami. Rekolekcje O Duchu Świętym są okazją nie tylko do zdobycia pewnej wiedzy teologicznej o Trzeciej Osobie Trójcy Świętej, ale przede wszystkim do odnowienia z Nim relacji.

 

Adresaci:

Wszyscy, którzy chcą pogłębić wiedzę o Duchu Świętym i odnowić z Nim relację

 

Termin:

28-30.05.2021

 

Rozpoczęcie: godz. 17.00,

Zakończenie: godz. 13.00

 

Prowadzący:

Brunon Koniecko OSB − benedyktyn tyniecki. Do opactwa wstąpił w 2010 roku. Święcenia kapłańskie przyjął w 2018 r. Jest absolwentem administracji oraz teologii. W opactwie tynieckim jest podprzeorem, sekretarzem kapituły, wychowawcą. Autor książki o medytacji chrześcijańskiej Medytować to

 

Koszt udziału:

130 zł + opłata za pobyt

Ostatki w klasztorze

Zarys tematu:

Karnawał to czas szczególnej radości, zabawy i śmiechu. Jednakże są to często doznania powierzchowne i hałaśliwe, pozostawiające po sobie dziwną wewnętrzną gorycz.

Pomysł „Ostatków” zrodził się spontanicznie. W pewnym sensie jest rozwinięciem cieszącego się ogromnym powodzeniem „Antysylwestra”. Stanowi propozycję dla tych, którzy poszukują – pragną czegoś więcej niż huczne i hałaśliwe zabawy czy inne karnawałowe szaleństwa, dążąc zarazem do pogłębienia swego życia duchowego.

Będzie to czas modlitwy i refleksji, medytacji, lektury Pisma Świętego i adoracji Najświętszego Sakramentu. Będzie możliwość spowiedzi i rozmów z benedyktynami. Możesz skorzystać z tego, by doświadczyć nowej, głębszejradości.

 

Adresaci:

Jeżeli:

  • szukasz spokoju, wyciszenia;
  • pragniesz pogłębić swoją relację z Bogiem;
  • chcesz wejść choć na chwilę w rytm życia i modlitwy mnichów;
  • potrzebujesz odpoczynku od gwarnej rzeczywistości, zgiełku miasta;
  • szukasz chwili czasu na spacer malowniczym brzegiem Wisły;
  • męczą się huczne, karnawałowe zabawy i imprezy;
  • masz ochotę wyjść z domu, spotkać innych ludzi, porozmawiać…

 

…to zapraszamy na ostatki do klasztoru.

 

Terminy:

15-17.02.2021

 

Rozpoczęcie: godz. 17.00  

Zakończenie: godz. 13.30

 

Prowadzący:

Wojciech Wójtowicz OSB – benedyktyn, kantor, pasjonat chorału i prefekt gości. Ukończył teologię w Kolegium Ojców Dominikanów w Krakowie. W tynieckim klasztorze od 2004 roku.

 

Koszt udziału:

100 zł + opłata za pobyt

 

Medytacje z poezją

Zarys tematu:

24-25.10.2020 – „Wędrówka Trzechkrólowa”

Warsztaty będą poświęcone pracy z monologiem dramatycznym T. S. Eliota pt. Wędrówka Trzechkrólowa w przekładzie Józefa Czechowicza. Zestawimy poetycki obraz wędrówki Mędrców, których prowadziła gwiazda, z narracjami biblijnymi, a także z Balladą o Trzech Królach K. K. Baczyńskiego i inspirowanym poezją Eliota wierszem Postój Zbigniewa Herberta. Tematem medytacji będzie wędrówka ku Bogu, poszukiwanie Go i historia naszych nawróceń.

 

20-21.03.2021 – „Droga na górę Moria z Williamem Szekspirem”

Warsztaty będą poświęcone pracy z fragmentami Króla Leara Williama Szekspira w przekładzie Macieja Słomczyńskiego. Uznawana powszechnie za jedną z najmroczniejszych sztuk Mistrza za Stratfordu, zestawiana z Teatrem Absurdu, tragedia ta odsłania przez nami perspektywę, w której nie brak jednak nadziei na miłość i miłosierdzie. Tematem medytacji będą zawarte w sztuce biblijne analogie i przesłanie o uzdrawiającej mocy przebaczenia.

 

Adresaci:

Wszyscy, którzy pragną pogłębić doświadczenie wiary poprzez lekturę tekstów literackich, obcowanie ze słowem i wspólną refleksję nad zawartymi w analizowanych tekstach problemami.

 

Termin:

24-25.10.2020 – „Wędrówka Trzechkrólowa”

20-21.03.2021 – „Droga na górę Moria z Williamem Szekspirem”

 

Rozpoczęcie: sobota godz. 16.00,

Zakończenie: niedziela godz. 16.00

 

Prowadzący:

prof. dr hab. Małgorzata Grzegorzewska, prof. UW

− anglistka, szekspirolog, wykładowca w Instytucie Anglistyki Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się literaturą i kulturą okresu renesansu, w szczególności dramatem elżbietańskim i poezją metafizyczną. Jest autorką książek: Scena we krwi. Williama Szekspira tragedia zemsty (2006), Kamienny ołtarz. Horyzonty metafizyczne w tragedii antycznej i dramacie Williama Szekspira (2007) i Trop Innego głosu w angielskiej poezji religijnej epok dawnych (2011) oraz artykułów w pismach wydawanych w Polsce i poza jej granicami. Prowadzi kursy poświęcone literaturze renesansowej i teorii literatury, kursy monograficzne oraz seminaria magisterskie.

 

 Szymon Hiżycki OSB

– doktor teologii. Studiował teologię oraz filologię klasyczną; odbył specjalistyczne studia z zakresu starożytnego monastycyzmu w kolegium św. Anzelma w Rzymie. Miłośnik literatury klasycznej i Ojców Kościoła. Pełnił funkcję opiekuna ministrantów oraz duszpasterza akademickiego. Był pracownikiem Wydawnictwa Tyniec i bibliotekarzem opactwa. W latach 2013-2015 pełnił funkcję mistrza nowicjatu i rektora studiów. Od stycznia 2015 pełni urząd opata.

 

Koszt udziału:

40 zł + opłata za pobyt

 

Podróż do siebie

 Zarys tematu:

„Podróż do siebie” to okazja spotkania z Bogiem, samym sobą oraz drugim człowiekiem i grupą. Zajęcia dają możliwość przyjrzenia się swoim doznaniom, uczuciom, myślom i przekonaniom, sposobom reagowania i działania.

Podczas spotkań z psychologiem stwarzamy bezpieczną przestrzeń, w której jest miejsce na doświadczenie, autoanalizę, wymianę myśli, a także własną ekspresję twórczą. Każdego dnia uczymy się być bardziej uważnymi na samych siebie, innych ludzi i otaczający świat. Rozwijamy postawę wdzięczności, umiejętność koncentrowania się, przytomnego przeżywania bieżącej chwili, prowadzące do pełniejszego i bardziej świadomego życia. Staramy się przyjąć siebie oraz swoje doświadczenie takim, jakie w rzeczywistości jest i konfrontując ze Słowem Bożym, odnajdywać prawdę o sobie i świecie. W odpowiedzi na Boże wezwanie uczymy się lepiej i mądrzej kochać siebie, co jest punktem wyjścia do kochania naszych bliźnich.

Sesje prowadzone przez mnicha poświęcone są modlitwie Jezusowej – starożytnej praktyce, która pomaga każdemu i w każdej chwili żyć w łączności z Panem Bogiem. Jej prostota i głębia sprawiają, że nie ma miejsca, sytuacji, stanu, zawodu, który uniemożliwiałby otrzymanie daru modlitwy nieustannej. Drogą do niej jest wierne i wytrwałe przyzywanie Imienia Jezus. „Niech pamięć o Jezusie złączy się z twym oddechem, a wówczas poznasz pożytek wyciszenia” – powiada św. Jan Klimak. Każdego dnia oprócz wprowadzenia teoretycznego zapraszamy do wspólnej praktyki modlitwy Jezusowej – zarówno tych, którzy ją znają, jak i tych, którzy jeszcze jej nie doświadczyli.

Uwaga: warsztaty w swoim założeniu poruszają sprawy istotne i głębokie, jednak nie są terapią grupową ani jej nie zastępują. Nie mają również formy wykładowej, lecz zapraszają uczestników (na miarę chęci i możliwości) do aktywnego udziału i otwarcia się na doświadczenie.

 

Adresaci:

  • osoby pragnące odkrywać prawdę o sobie w odniesieniu do Stwórcy;
  • osoby zainteresowane własnym rozwojem, pragnące żyć pełniej i bardziej świadomie;
  • osoby chcące przyjrzeć się sobie w kontekście interpersonalnym (ja i drugi człowiek, ja w grupie);
  • osoby poszukujące Boga i siebie, chcące nawiązać lub poprawić relację z Bogiem, sobą i innymi ludźmi.

 

Termin:

17-21.02.2021

23-27.06.2021

 

Rozpoczęcie: godz. 17.00,

Zakończenie: godz. 13.30

 

Prowadzący:

Urszula Lesicka-Sikora – ukończyła Psychologię Stosowaną na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego, całościowy, podyplomowy Kurs Psychoterapii, atestowany przez Polskie Towarzystwo Psychiatryczne, a także: Program Pomocy Psychologicznej w ujęciu Gestalt, szkołę trenerów, podyplomowe szkolenia w zakresie Arteterapii, kurs redukcji stresu opartej na uważności (MBSR – Mindfulness Based Stress Reduction). Prowadzi własną praktykę „DOBRA PRZESTRZEŃ”. Uwielbia łączyć swoje pasje, jakimi są: towarzyszenie ludziom w odnajdywaniu sensu i samych siebie, odkrywanie Boga oraz sztuka. Praca jest dla niej źródłem radości, a także ciągłą inspiracją do własnego rozwoju i życia pełnią.

Szymon Hiżycki OSB – doktor teologii. Studiował teologię oraz filologię klasyczną; odbył specjalistyczne studia z zakresu starożytnego monastycyzmu w kolegium św. Anzelma w Rzymie. Miłośnik literatury klasycznej i Ojców Kościoła. Pełnił funkcję opiekuna ministrantów oraz duszpasterza akademickiego. Był pracownikiem Wydawnictwa Tyniec i bibliotekarzem opactwa. W latach 2013-2015 pełnił funkcję mistrza nowicjatu i rektora studiów. Od stycznia 2015 pełni urząd opata.

 

Koszt udziału:

500 zł + opłata za pobyt

Pustynia w mieście. Rekolekcje w milczeniu

Zarys tematu:

Każdy musi przejść przez pustynię i przebywać na niej, aby otrzymać łaskę Bożą. Tam człowiek ogołaca maleńkie mieszkanie swej duszy, by zrobić miejsce Bogu. To nieodzowne. To czas łaski, okres, przez który musi przejść każdy. Potrzeba ciszy, skupienia oraz zapomnienia o sobie i o wszystkim, co stworzone, by Bóg mógł założyć w człowieku swe królestwo. (bł. Karol de Foucauld)

Aby usłyszeć Boga, trzeba zamilknąć… Pustynia, na którą musimy wyjść, jest gdzieś głęboko w nas. Potrzeba nam czasu, aby to uczynić, a o taki czas coraz nam trudniej w naszej zabieganej codzienności. Dlatego chcielibyśmy zaproponować rekolekcje w całkowitym milczeniu w murach naszego opactwa. W tych dniach, w czasie których nie będą głoszone żadne nauki, nie będą organizowane żadne spotkania i dyskusje, chodzi o to, aby w milczeniu, uczestnicząc jedynie w liturgii, modląc się, rozważając Pismo Święte, znaleźć w sobie Bożą obecność i pozwolić Stwórcy, aby przemówił do naszej duszy. Raz dziennie przewidziane jest krótkie spotkanie indywidualne ze sprawującym opiekę na grupą rekolekcyjną.

 

Adresaci:

Osoby, która są gotowe spędzić kilka dni w absolutnym milczeniu, na modlitwie, bez korzystania z telefonu, Internetu itd. Dla chętnych możliwość pracy fizycznej.

 

Termin:

14-17.01.2021

11-14.03.2021

 

Rozpoczęcie: godz. 17.00,

Zakończenie: godz. 13.30

 

Prowadzący:

Szymon Hiżycki OSB – doktor teologii. Studiował teologię oraz filologię klasyczną; odbył specjalistyczne studia z zakresu starożytnego monastycyzmu w kolegium św. Anzelma w Rzymie. Miłośnik literatury klasycznej i Ojców Kościoła. Pełnił funkcję opiekuna ministrantów oraz duszpasterza akademickiego. Był pracownikiem Wydawnictwa Tyniec i bibliotekarzem opactwa. W latach 2013-2015 pełnił funkcję mistrza nowicjatu i rektora studiów. Od stycznia 2015 pełni urząd opata.

 

Koszt udziału:

opłata za pobyt + dobrowolna ofiara za rekolekcje

Post z Ojcami Pustyni

Zarys tematu:

Coraz więcej ludzi odkrywa dzisiaj starożytną praktykę postu. Przez post nie rozumiemy jednak specjalnej diety ani jakichś zabiegów zdrowotnych. Post to modlitwa ciała i duszy i do tej modlitwy, wzmocnionej wspólną celebracją liturgiczną i lekturą nauk Ojców Pustyni chcemy zaprosić. W praktyce oznacza to, że uczestnicy rezygnują z kolacji, ograniczając się do spożycia śniadania i obiadu a czas wieczerzy przeznaczając na adorację Najświętszego Sakramentu.

 

Adresaci:

Wszyscy, którzy chcą razem pościć oraz modlić się liturgią godzin i podczas adoracji Najświętszego Sakramentu.

 

Termin:

6-9.05.2021

 

Rozpoczęcie: godz. 17.00,

Zakończenie: godz. 10.00

 

Prowadzący:

Szymon Hiżycki OSB – doktor teologii. Studiował teologię oraz filologię klasyczną; odbył specjalistyczne studia z zakresu starożytnego monastycyzmu w kolegium św. Anzelma w Rzymie. Miłośnik literatury klasycznej i Ojców Kościoła. Pełnił funkcję opiekuna ministrantów oraz duszpasterza akademickiego. Był pracownikiem Wydawnictwa Tyniec i bibliotekarzem opactwa. W latach 2013-2015 pełnił funkcję mistrza nowicjatu i rektora studiów. Od stycznia 2015 pełni urząd opata.

 

Koszt udziału:

130 zł + opłata za pobyt